HWRE I’R MERCHED!

Am y trydydd tro yn olynol yng Ngemau'r Gymanwlad, mae merched Cymru wedi gwneud yn well na'r dynion o ran ennill medalau, gan gyfrif am 54% o'r record, sy'n cyfateb i 36 o fedalau ar yr Arfordir Aur.

Mewn esiampl arall o'r cynnydd enfawr sy'n cael ei wneud ar y lefelau uchaf gan athletwyr elitaidd benywaidd Cymru, fe wnaethant gyfateb y dynion o ran nifer y medalau aur yn Awstralia. Dyma'r Gemau cyntaf lle roedd cymaint o fedalau ar gael i'r merched ag i'r dynion a hefyd dyma'r Gemau cyntaf i Dîm Cymru fynd â mwy o ferched nag o ddynion gyda nhw.

Roedd ansawdd merched Cymru yn y tîm o'r safon uchaf hefyd. Yn y Beicio, roedd Elinor Barker a Dani King wedi ennill medalau aur Olympaidd ac roedd Ciara Horne yn Olympiad; yn y Triathlon, roedd Non Stanford wedi bod yn bencampwraig Cymru ac wedi dod yn bedwerydd yng Ngemau Olympaidd 2016; yn y Nofio, roedd Jazz Carlin wedi ennill dwy fedal arian Olympaidd ac roedd Georgia Davies a Chloe Tutton yn y rowndiau terfynol Olympaidd gyda hi; ac roedd gan y tîm Hoci chwaraewraig ryngwladol gyda Team GB, sef y gôl-geidwad, Rose Thomas.

Lauren Price

Y ddau dro diwethaf yn y Gemau, enillodd merched Cymru naw o fedalau aur - 13.43% o gasgliad Cymru o fedalau aur mewn 21 o Gemau a 43% o'r 27 wedi'u hennill gan ferched Cymru. O gofio bod y Gemau'n cael eu cynnal am y 10fed tro, yn Christchurch yn 1974, 44 o flynyddoedd ar ôl y Gemau cyntaf, cyn i ferched Cymru gyrraedd brig y podiwm, mae'r datblygiadau diweddar yn ddramatig. 

Y nofwraig Pat Beavan sy'n dal yr anrhydedd o fod y fenyw gyntaf o Gymru i gipio'r aur, yn y 200 metr Dull Brest, a bydd yn falch o weld tair medal yn rhagor yn cael eu hychwanegu yn Glasgow ac ar yr Arfordir Aur. Enillodd Jazz Carlin a Georgia Davies yn 2014 a chafwyd un o berfformiadau gorau Gemau 2018 gan Alys Thomas yn y pwll gyda'r 10fed perfformiad nofio gorau erioed yn y 200 metr Pili Pala.  

Merched enillodd bedair allan o bum medal nofwyr Cymru yn 2018 (1 Aur, 3 Efydd), gan ddilyn y pedair allan o saith a gipiwyd yn Glasgow (3 Aur, 1 Arian). Enillwyd y pum medal a gipiwyd gan athletwyr Cymru yn y cystadlaethau Trac a Chae gan ferched (2 Aur, 3 Efydd) a hanner y medalau Bocsio (1 Aur, 1 Arian).

Buddugoliaeth Lauren Price yn y cylch yn y categori pwysau 75kg oedd medal aur gyntaf Cymru yn y bocsio. Daeth yn fuan ar ôl i Rosie Eccles ennill yr arian cyntaf yn y pwysau oddi tanodd.

Y ddau dro diwethaf yn y Gemau, enillodd merched Cymru fedalau aur mewn tair camp am y tro cyntaf - Jiwdo, Gymnasteg Rhythmig a Bocsio. Mae'r rhestr yn cynyddu, maent yn dod yn fwy a mwy cystadleuol yn gyffredinol ac maent yn fwy a mwy llwyddiannus a dylanwadol ar lwyfan y byd ar gyfer eu gwlad. 

Yn 2013, dywedodd 36% o ferched wrth Chwaraeon Cymru eu bod yn cymryd rhan mewn chwaraeon deirgwaith neu fwy yr wythnos. Erbyn 2015, roedd y ffigur wedi codi i 44%, gyda 70% o ferched yn hawlio eu bod yn cymryd rhan mewn camp allgyrsiol unwaith yr wythnos o leiaf. Y gobaith y nawr yw y bydd llwyddiant Tîm Cymru yn 2018 yn ysbrydoli twf pellach.       

swim team

"Mae'r ffigurau'n galonogol ac yn ganlyniad ein hathroniaeth ni yng Nghymru o gydnabod y person y tu ôl i'r pencampwr. Rydyn ni'n siarad llawer am ddatblygu pobl i ddechrau ac wedyn datblygu athletwyr cyn ceisio datblygu pencampwyr," dywedodd Owen Lewis, Pennaeth Perfformiad, Partneriaethau a Systemau yn Chwaraeon Cymru.

"Rydyn ni'n ymfalchïo mewn creu amgylcheddau sy'n galluogi pobl i fynd y tu hwnt i'w potensial presennol. Mae'n amlwg, drwy waith caled y cyrff rheoli yng Nghymru i ddatblygu systemau da, a'r hyfforddwyr gwych sy'n cyflwyno ar y rheng flaen, ein bod ni'n gweld effaith enfawr ar chwaraeon merched.       

"Rydyn ni'n mawr obeithio y bydd llwyddiannau diweddar Elinor Barker, Alys Thomas, Lauren Price, Hollie Arnold ac Olivia Breen, yn ogystal â pherfformiadau hynod gystadleuol gan dimau'r merched ar yr Arfordir Aur, yn ysbrydoli mwy o ferched i gymryd rhan a mwynhau'r amgylcheddau gwych gall chwaraeon eu creu. Mae pencampwyr yn dod allan o system dda ac mae'n rhaid i ni sicrhau bod digon o ymgeiswyr newydd yn cael eu bwydo i'n campau ni i gyd."

MERCHED EURAID CYMRU YNG NGEMAU'R GYMANWLAD   

1978: Pat Beavan (Nofio)
1982: Kirsty McDermott (Athletau)
1986: Kirsty Wade (McDermott gynt) (Athletau)
1990: Louise Jones (Beicio), Kay Morley (Athletau)
1998: Kelly Morgan (Badminton)
2002: Nicole Cooke (Beicio), Johanne Brekke a Ceri Dallimore (Saethu), Michaela Breeze (Codi Pwysau)
2006: Michaela Breeze (Codi Pwysau)
2014: Georgia Davies (Nofio), Jazz Carlin (Nofio), Frankie Jones (Gymnasteg Rhythmig), Natalie Powell (Jiwdo)
2018: Alys Thomas (Nofio), Elinor Barker (Beicio), Lauren Price (Bocsio), Hollie Arnold (Para Athletau), Olivia Breen (Para Athletau)

MEDALAU CYMRU YN Y GEMAU CYMANWLAD DIWETHAF

 

             

 

  Aur    

  Arian 

   Efydd 

 

Tabl Medalau

2010 Delhi

 

  3

  6

   10

19

15th

Dynion

 

  3

  0

    4

 7

 

Merched

 

  0

  6

    6

 12

 

2014 Glasgow

 

  5

 11

   20

36

13th

Dynion

 

  1

  1

   14

 16

 

Merched

 

  4

  10

    6

 20

 

Arfordir Aur 2018  

 

  10

  12

    14

36

7th

Dynion

 

  5

   8

   3.5

16.5

 

Merched

 

  5

   4

   10.5

19.5

 

*Roedd un fedal efydd i dimau cymysg                       

 

  Aur  

   Arian   

  Efydd   

 

Cyfanswm o 21 o Gemau  

67

98

141

306

Dynion

46

61

99.5

206.5

Merched

21

37

41.5

99.5

 

 

Aur

Arian

Efydd

 

Cyfanswm o 21 o Gemau  

67

98

141

306

Dynion 

46 (69%)

61 (62%)

99.5 (68%)

206.5 (67%)

Merched

21 (31%)

37 (38%)

41.5 (32%)

99.5 (33%)