Blwyddyn Chwedlau Cymru

Yn dilyn Blwyddyn Antur 2016, rydyn ni bellach yn y Flwyddyn Chwedlau - ymgyrch farchnata dan arweiniad Llywodraeth Cymru i gryfhau'r diwydiant twristiaeth ac i arddangos diwylliant Cymru ar ei orau yn ystod y flwyddyn. Mae'n gyfle i ddathlu cyfoeth o ddigwyddiadau ac eiconau chwaraeon a dwylliannol ac yma yn Chwaraeon Cymru, rydyn ni'n bwriadu gwneud hynny!

Dyma ein chwedlau ni...

 

 

Rhagfyr 2017

Linda Sharp

Linda 1

Wrth i ni groesawu Blwyddyn y Môr yng Nghymru yn 2018, mae'n briodol iawn bod #ArwrChwaraeon mis Rhagfyr yn teimlo'n gartrefol iawn ar y tonnau.

"Fe ddechreuais i ar fy siwrnai drwy ddysgu nofio ar Draeth Aberafon gyda Chlwb Nofio Aberafon ac ennill teitlau grŵp oedran Cymru wedyn cyn mynd ymlaen i ennill teitlau Achub Bywyd Syrff Cymru a Phrydain," dywedodd Linda Sharp.

Wedi cael ei magu ym Mhort Talbot, mae'r athrawes AG sydd wedi ymddeol yn byw ym Mhorthcawl yn awr.

Roedd syrffio'n ddatblygiad naturiol i fabi dŵr fel Linda, sy'n cyfaddef ei bod wedi treulio ei holl oriau effro ar y traeth.

Ac mae'r rheiny wedi bod yn oriau buddiol i'r wraig 64 oed sydd â llu o deitlau i'w henw.

Yn 1970 y cafodd hi'r cyntaf o'i 20 teitl syrffio cenedlaethol yng Nghymru.

Rhwng 1975 a 1995, enillodd ddau deitl Ewropeaidd a 10 teitl Prydeinig a chynrychiolodd Brydain Fawr ym Mhencampwriaethau Syrffio'r Byd 7 gwaith.

Yn yr 80au a'r 90au, gwirfoddolodd fel Ysgrifennydd Ffederasiwn Syrffio Cymru, gan helpu syrffwyr yng Nghymru i leisio eu barn. Yn awyddus i helpu i hybu a datblygu'r gamp ymhellach, bu'n Ysgrifennydd Cyffredinol Ffederasiwn Syrffio Ewrop am ddwy flynedd hefyd.

Mae'n falch o waith Ffederasiwn Cymru yn gweithio ar ymgyrch moroedd glanach - "mae ansawdd y dŵr o amgylch Cymru'n llawer gwell o gymharu â phan ddechreuais i syrffio yn 1968," ychwanegodd.

Heddiw, dydi hi byth yn bell iawn o'r môr nac oddi wrth waith Ffederasiwn Syrffio Cymru, gan helpu yn ôl yr angen. 

Wrth i Flwyddyn y Môr nesáu, mae Linda yn llawn canmoliaeth i'n harfordir enfawr a hardd. Esbonia: "Mae'n cynnig cyfle i syrffwyr a phobl sy'n mwynhau chwaraeon dŵr eraill ddechrau'n raddol yn eu camp ac mae'n gallu agor drws ar antur yng ngweddill y byd."            

Yn wylaidd iawn wrth gael ei galw'n 'Arwr Chwaraeon', ychwanegodd Linda: "Os bydd fy nghyfraniad i at syrffio'n gallu ysbrydoli eraill i gael gymaint o fwynhad o fy nghamp â fi, rydw i wrth fy modd!" 

 

Tachwedd 2017

Marian Williams

Clwb Nofio Wrecsam                

Marian 3

Weithiau mae rhywun yn dod ac yn dechrau gwirfoddoli mewn clwb chwaraeon ac yn aros am gyfnod hir. Yn deyrngar ac ymroddedig, mae #ArwrChwaraeon mis Tachwedd yn un o'r bobl hynny.

Mae Marian Williams wedi ymwneud â nofio yng Nghymru ers mwy na 30 o flynyddoedd.

Yn ystod ei chyfnod yng Nghlwb Nofio Wrecsam, mae hi wedi bod mewn sawl rôl ac wedi bod yn rhan hanfodol o dwf, llwyddiant a chryfder y clwb dros y tri degawd diwethaf.

Mae Cadeirydd y clwb, Marian, yn hyfforddi'r adran iau bedair noson yr wythnos hefyd.

Pan nad yw hi'n hyfforddi, mae i'w gweld ar ochr y pwll yn cynorthwyo i gynnal cystadlaethau ledled Cymru a Lloegr. Yn wir, mae'n un o'r Uwch Swyddogion mwyaf uchel eu parch yn y wlad yma.    

Mae clybiau nofio'n dibynnu ar wirfoddolwyr i fod yn swyddogion achub bywyd yn ystod eu sesiynau ymarfer ac mae Marian yn Hyfforddwr / Aseswr cymwys gyda'r RLSS gan gynllunio, trefnu ac arwain sesiynau ymarfer rheolaidd ar gyfer gweithlu achub bywyd y clwb - a'r cyfan yn ei hamser rhydd.

Drwy gydol ei gyrfa nofio, mae wedi ennill nifer o gymwysterau er mwyn helpu i ddatblygu plant yn y gamp o'u dewis.   

Dywedodd Zita Cameron, Pennaeth Llywodraethu yn Nofio Cymru: "Mae Marian yn gefnogol i flaenoriaeth y gamp o ddarparu lle diogel i bobl gymryd rhan, cystadlu a mwynhau, gan wneud ffrindiau newydd ar yr un pryd." Mae Nofio Cymru, y Corff Rheoli Cenedlaethol ar gyfer Gweithgareddau Dŵr yng Nghymru, yn falch iawn o Marian ac yn dweud ei bod yn glod mawr i fyd Gweithgareddau Dŵr yng Nghymru: "Mae'n fodel rôl rhagorol i wirfoddolwyr," dywedodd Zita. "Mae'r gamp yn gallu parhau i dyfu gyda phobl fel Marian yn gwirfoddoli."

Yn ased i fyd nofio, llongyfarchiadau i Marian - Arwr Chwaraeon y mis yma.

 

                                    

Hydref 2017

Hayley Edwards

Edd's Eagles

Hayley Edwards 1


Mae #ArwrChwaraeon mis Hydref wedi bod ar siwrnai bersonol enfawr - ac mae'n defnyddio ei phrofiad i helpu eraill.
Yn pwyso 23 stôn, penderfynodd Hayley Edwards o'r Blaenau ger Abertileri, wneud newidiadau mawr i'w bywyd, er lles ei theulu a'i hiechyd.

Diolch i gynllun bwyta Slimming World ac ymarfer yn ei Chanolfan Hamdden leol, collodd 11 stôn a chafodd ei chymell gan ei gŵr i ddechrau rhedeg - rhywbeth yr oedd hi wastad wedi bod eisiau rhoi cynnig arno.

Gan ddechrau gyda cherdded neu loncian yn araf gyda'r ci, llwyddodd i gyrraedd ei tharged o 5k mewn Ras Fywyd. Roedd wedi cymryd at redeg ac felly aeth ati i godi arian ar gyfer ysbyty drwy redeg 10k. Ar y llinell derfyn, penderfynodd ei bod eisiau rhedeg hanner marathon, a chofrestrodd ar gyfer Hanner Marathon Caerdydd a'i chwblhau. Does dim stop arni nawr!

"Dyma fi 10 hanner marathon yn ddiweddarach wedi cael hwb enfawr i fy hyder, 12 stôn yn ysgafnach ac yn teimlo 100% yn fwy heini," esbonia. "Rhedeg yw fy mabi i a does dim posib dweud digon am fanteision gwych rhedeg."

Heb fodloni ar newid ei bywyd ei hun yn unig, roedd Hayley eisiau lledaenu'r gair a chymell eraill i deimlo yn yr un ffordd ag y mae hi pan mae'n rhedeg.

Gyda help ei gŵr, mae wedi sefydlu clwb rhedeg cymdeithasol lleol o'r enw Edd's Eagles. Mae tri grŵp yn mynd allan bob wythnos, ar lefel O'r Soffa i 5k, canolraddol ac uwch.           

Ychwanegodd: "Rydw i'n falch o ddweud ein bod ni wedi estyn allan a helpu llawer o bobl i fod yn heini, yn iach ac yn egnïol."

Dywedodd Gweithredwr Run Wales, Hannah Phillips, a gefnogodd Hayley i sefydlu'r clwb: "Mae arwyr mawr o bob math i'w cael y dyddiau yma. Ac mae gan bawb eu fersiwn eu hunain o arwyr. Mae Hayley Edwards yn un o fy rhai i!"

Ychwanegodd Victoria Price, Rheolwr Llesiant gydag Aneurin Leisure: "Mae Hayley yn ysbrydoliaeth i unrhyw un sydd eisiau dechrau rhedeg. Ar ôl elwa o redeg ei hun, mae wedi helpu eraill i gymryd rhan hefyd. Mae'r grŵp yn ffynnu gyda chefnogaeth wych gan yr holl aelodau ac wedi'i sbarduno gan gymhelliant a brwdfrydedd Hayley."
             
A'r her nesaf? "Marathon," meddai. "'Fyddwn i byth wedi meddwl bod posib i mi gyflawni hyn ond mae'n rhaid i mi feddwl yn ôl o hyd i pan oeddwn i'n meddwl bod rhedeg yn rhywbeth amhosib!"

Rydyn ni'n ffyddiog iawn Hayley - amdani #ArwrChwaraeon.  

 

Mis Medi

Jon Morgan

Chwaraeon Anabledd Cymru

Image 3

Mae #ArwrChwaraeon mis Medi yn enw hynod adnabyddus yn y byd chwaraeon yng Nghymru.

Yr haf yma, rhoddodd Jon Morgan y gorau i fod yn Brif Weithredwr Chwaraeon Anabledd Cymru. Ar ei ôl mae'n gadael gwaddol o 15 mlynedd llwyddiannus yn sbarduno chwaraeon anabledd elitaidd ac ar lawr gwlad yn ein gwlad.   

Dechreuodd gyrfa Jon yn y byd chwaraeon fel Is Swyddog Hamdden yng Nghanolfan Hamdden Heol Ddu ym Margoed, tra oedd dal yn y Brifysgol. Mwynhaodd flynyddoedd lawer ym maes datblygu chwaraeon ac mewn awdurdodau lleol cyn ymuno â Chwaraeon Anabledd Cymru ym mis Ionawr 2002.

Ac mae'r rhifau'n siarad drostynt eu hunain. Ers iddo gael ei benodi, mae'r cyfleoedd i gymryd rhan mewn chwaraeon ar lawr gwlad wedi cynyddu ledled Cymru o 1200 i fwy nag 1.4 miliwn y flwyddyn erbyn 2016. Mae nifer y clybiau wedi cynyddu o 31 i fwy na 400, gyda gweithlu o fwy na 7000 o hyfforddwyr a gwirfoddolwyr. Heddiw mae 22,000 o aelodau anabl yn cymryd rhan yn wythnosol. Cyflawniadau enfawr. 

Mae chwaraeon wedi bod yn rhan bwysig o fywyd Jon erioed ac mae wedi gweld yn uniongyrchol y gwahaniaeth mae'n ei wneud i fywydau pobl. "Alla' i ddim dychmygu byd heb chwaraeon - byddai'n fyd llawer tlotach yn sicr," esbonia. 

Yn briod gyda dau o blant, mae Jon erbyn hyn yn gynghorydd annibynnol ac yn byw yn Abertawe. Mae'n Is-gadeirydd Gemau Cymanwlad Cymru ac yn aelod o fwrdd Cymdeithas Chwaraeon Cymru, yn ogystal â dal swydd ar fwrdd Boccia fel camp.

Yn cymryd lle Jon wrth y llyw yn Chwaraeon Anabledd Cymru mae Fiona Reid, sy'n barod iawn i ganmol ei waith. Dywedodd: "Mae Jon wedi chwarae rhan hanfodol yn y gwaith o sefydlu chwaraeon anabledd a chwaraeon ar gyfer pobl anabl yng Nghymru sy'n gadarn a chredadwy. Mae ei weledigaeth, ei arweinyddiaeth a'i angerdd wedi ysbrydoli ei gydweithwyr ar draws y sector i feddwl yn wahanol ac i ddechrau trawsnewid bywydau o ddifrif. Mae'n wir ased i'r byd chwaraeon yng Nghymru ac mae'r sector ar ei ennill oherwydd ei ymroddiad a'i ffyrdd o feddwl." 

Ac arwr chwaraeon Jon ei hun? Ei dad, George, a roddodd gymaint o'i fywyd i fyd rygbi ac a oedd yn esiampl mor dda iddo ef.      

 

 

Mis Awst

Dave Jessett

Dave Jessett Image 1

Mewn mis lle cafodd athletau'r prif sylw chwaraeon byd-eang, mae ein #ArwrChwaraeon ar gyfer mis Awst yn gwirfoddoli ar ben ei faes.

Ar hyn o bryd mae Dave Jessett yn un o ddau Gyfarwyddwr Cystadleuaeth ym Mhencampwriaethau Byd yr IAAF yn Llundain, rhywbeth mae'n teimlo y mae'n dweud ei fod yn teimlo'n ffodus iawn i fedru ei wneud.

Yn ôl yn 1995, gwelodd Dave hysbyseb ar gyfer rhai â diddordeb mewn cwrs ar ddyfarnu. Fel athro Addysg Gorfforol ar y pryd, neidiodd ar y cyfle.

Fe wnaeth ei fwynhau gymaint fel y daeth yn llwybr gyrfa iddo.

Ei gyngor i eraill?

"Rhowch gynnig arni. Nid yw'n rhaid i chi fod yn athletwr eich hun i gymryd rhan ym myd athletau. Mae'n werth chweil iawn ac mae wedi arwain at iddo deithio i bob cornel o'r byd."

Ar gael ei alw'n Arwr Chwaraeon, mae mor wylaidd ag y byddech yn ei ddisgwyl wrth gwrdd ag ef. "Dydw i ddim yn gweld fy hun fel arwr, dim ond dyn yn gwneud gwaith a'i fwynhau," esboniodd.

Ar ôl gweithio gyda llawer o athletwyr blaenllaw, ymysg uchafbwyntiau chwaraeon Dave oedd cerdded i mewn i Seremoni Agoriadol Gemau Olympaidd Llundain 2012, lle'r oedd yn Brif Feirniad Digwyddiad Maes chlywed sŵn a theimlo cyffro'r 'Gemau cartref'.

Yn ogystal â dyfarnu, nid yw'n ddieithryn i gystadlu ei hunan.

Dechreuodd ei gariad o athletau'n ôl yn yr ysgol pan oedd yn 11 oed. Gan ddod ymysg yr olaf mewn rhedeg gwlad, mae'n cofio'r gymeradwyaeth a gafodd am ddim ond cystadlu a gwirioni ar yr awyrgylch. Aeth ymlaen i fod yn rhedwr pellter-canol, yn gapten clybiau rhedeg yn cynnwys Harriers y Barri ac wedyn gystadlu gyda Harriers Abertawe.

Bu Dave yn ymwneud ag athletau am dros hanner can mlynedd. Yn ogystal â dal swyddi uwch mewn llawer o bencampwriaethau byd-eang, mae'n aelod o baeli ymgynghori blaenllaw, timau rheoli a thiwtoriaid ar gyfer UK Athletics.

Mae i'w weld yn y rhan fwyaf o ddigwyddiadau pwysig, ac mae'n adnabyddus am ei arbenigedd a'i brofiad ar draws y wlad ac ymhellach.

Esboniodd Chris Moss, Pennaeth Datblygu Athletau Cymru: "Mae Dave yn un o swyddogion mwyaf ymroddedig Prydain. Mae'n glod i'w ymrwymiad fel gwirfoddolwr y bydd un wythnos yn dyfarnu'n lleol mewn digwyddiad clwb a'r wythnos wedyn yn Gyfarwyddwr Cystadleuaeth Pencampwriaethau Byd yr IAFF. Mae'n ysbrydoliaeth i swyddogion eraill yng Nghymru ac yn eu hannog i gyrraedd pinacl ein chwaraeon."

A beth mae Dave yn ei gael yn ôl o wirfoddoli?

"Popeth! Mae'n hollol werth chweil. Heb wirfoddolwyr, fyddai yna ddim chwaraeon."

 

 

Mis Gorffennaf

Lauren Williams

Lauren Pic 1

Gwyliau'r haf wedi cyrraedd a'r dyfodol yn edrych yn ddisglair i #ArwrChwaraeon mis Gorffennaf.

Mae Lauren Williams, 18 oed ac o ganolbarth Cymru, wedi jyglo ei chwrs Safon Uwch yn Ysgol Uwchradd Llanidloes gyda gwirfoddoli fel Llysgennad Ifanc ... ac mae hi hefyd eisiau bod yn seren yn y byd athletau!         

Mae Lauren wedi cynrychioli ei gwlad ddeg gwaith hyd yma. Yn 1025, daeth yn rhif 1 yn y DU o dan 17 oed yn y clwydi 300m ac yn 10fed ymhlith y rhai cyflymaf ar restr pob amser y DU, gan dorri record Cymru. Mae ei thalent wedi arwain at wahoddiad i astudio ar y rhaglen Prentisiaeth Uwch mewn Rhagoriaeth Chwaraeon gan Athletau Prydain. Erbyn hyn mae'n 2il yn y DU yn y clwydi 400m ar gyfer ei grŵp oedran (dan 20 oed) ac yn 19eg yn Ewrop ar ôl rhedeg Gorau Personol enfawr o 59.88 eiliad yn nhreialon tîm Pencampwriaethau Byd Athletau Prydain yn ddiweddar. 

Ar ôl tymor llawn anafiadau y llynedd, taflodd Lauren ei hun i'w diddordeb mawr arall - hyfforddi'n wirfoddol.      

Dywedodd: "Mae gwirfoddoli wedi fy helpu i i oresgyn fy siom. Mae gallu rhoi'r cyfleoedd rydw i wedi'u cael i bobl ifanc eraill yn rhoi llawer iawn o foddhad i mi."

Mae'r rhai sydd wedi gweithio gyda Lauren yn llawn canmoliaeth i'w hymrwymiad.  

Dywedodd Elin Wozencraft, Rheolwr Pobl Ifanc Egnïol Powys: "Mae hi'n seren - yn gydwybodol, yn ofalgar ac yn gwbl ymroddedig i'r cynllun ledled Powys ac yn genedlaethol. Mae'n gwneud hyn i gyd ac yn cystadlu ar lefel uchel mewn athletau. Yn ddiweddar cafodd ei dewis yn gapten sgwad Cymru, sy'n dangos bod ganddi agwedd wych at fywyd. Mae'n ysbrydoledig ac rydw i mor falch ei bod yn rhan o'r tîm."

Ychwanegodd Emma Roberts, Cydlynydd y Llysgenhadon Ifanc: "Mae Lauren yn Llysgennad Ifanc gwych ac yn esiampl ragorol i bawb. Mae ei hegni a'i brwdfrydedd fel Llysgennad Ifanc Platinwm wedi helpu i gymell eraill i gymryd rhan mewn gweithgarwch corfforol ac mae wedi helpu i wneud gwahaniaeth yn ei hysgol a'i chymuned drwy ysbrydoli mwy o bobl ifanc i fod yn Llysgenhadon Ifanc."

Hefyd mae Lauren ar y Grŵp Llywio Cenedlaethol ac yn gynrychiolydd y Llysgenhadon Ifanc ar Fwrdd Chwaraeon Cymru.

Does dim stopio Lauren, sy'n gobeithio astudio Rheolaeth Fusnes yn y brifysgol a pharhau â'i gwaith gwirfoddol yn y byd chwaraeon. Mae â'i llygad ar wisgo Fest Prydain Fawr mewn Athletau a gwisgo lliwiau ei gwlad yng Ngemau'r Gymanwlad yn y dyfodol - cadwch lygad amdani!        

Da iawn Lauren, Arwr Chwaraeon mis Gorffennaf.

 

Mis Mehefin

Carl Austin, Wayne Greenshields ac Andy Calton

Image 2

Tri thro i Gymro yn ôl y sôn ... ac mae tri yn sicr yn rhif lwcus i'r grŵp yma o arwyr.

Dewch i gyfarfod Wayne Greenshields, Carl Austin ac Andy Carlton - y triawd sy'n Arwyr Chwaraeon i ni ar gyfer mis Mehefin.

Mae'r gwirfoddolwyr o Ogledd Cymru wedi helpu i drawsnewid llawer o fywydau yn eu cymuned leol drwy ddefnyddio pŵer positif chwaraeon i roi hwb i iechyd a lles y meddwl.

Maen nhw wedi gweithio'n ddiflino i greu'r Gymdeithas Cefnogwyr Anabl (DSA) yn Wrecsam yn ystod y 5 mlynedd diwethaf.

Ac mae eu gwaith caled wedi talu ar ei ganfed.

Eu her fwyaf yn awr yw rheoli'r niferoedd, sef tua 40 o gyfranogwyr bob wythnos.

Pan lansiodd Amser i Newid a Chymdeithas Bêl Droed Cymru raglen 'We Wear The Same Shirt' i fynd i'r afael â stigma salwch meddwl, cafodd y bechgyn gyfle gwych i ehangu eu rhaglen, mewn partneriaeth â Chlwb Pêl Droed ac Athletau Wrecsam.

Mae eu hysbryd tîm i'w weld yn gwbl glir a gyda'u sgiliau a'u profiad, mae pob un yn ychwanegu rhywbeth at y ddarpariaeth. Wayne yw'r Rheolwr Cyffredinol ac mae'n goruchwylio pob agwedd ar wahan i bêl droed yn y clwb. Carl yw'r rheolwr pêl droed ac mae yng ngofal yr holl weithgareddau cysylltiedig â phêl droed. Andy yw'r rheolwr marchnata a'r cyfryngau.

Gyda'i gilydd, mae eu brwdfrydedd a'u hymrwymiad wedi creu prosiect sy'n llwyddiant ysgubol.

Mae 2017 wedi bod yn flwyddyn fawr i'r clwb gyda thrip i Munich a dod yn 4ydd yn Ewrop. Nawr mae ganddynt 60 o chwaraewyr ar eu llyfrau, yn amrywio o 13 i 56 oed.

Dywedodd Matthew Jones, Rheolwr Datblygu Busnes yng Nghlwb Pêl Droed ac Athletau Wrecsam / Sefydliad Cymunedol y Cae Ras: "Maen nhw'n gallu delio â phob sefyllfa heriol, fel hunanladdiad, mewn ffordd broffesiynol a chydymdeimladol, gan sicrhau bod y cyfranogwyr yn cael eu trin yn gyfartal. Heb y tri yma, rydyn ni wir yn credu y byddai bywydau wedi cael eu colli. Maen nhw wedi meithrin ysbryd tîm anhygoel. Nhw ydi asgwrn cefn y gymuned."

Ychwanegodd Chris Foot, Uwch Reolwr Partneriaethau gyda Chymdeithas Bêl Droed Cymru: "Maen nhw wedi datblygu teulu sydd wedi tyfu a thyfu ac maen nhw wir yn haeddu'r wobr yma."


Mis Mai

Stewart Harris

Pic 1

Pan mae'n dweud ei stori, mae pawb yn gwrando.

Mae ein Harwr ar gyfer mis Mai, Stewart Harris, nid yn unig yn arwr yn y byd golff, ond yn fodel rôl i iechyd meddwl - a'r effaith bositif mae chwaraeon yn gallu ei chael ar iechyd meddwl.

Erbyn hyn mae Stewart, cyn-filwr o'r Rhyl, yn treulio llawer o'i amser rhydd yn teithio'r wlad fel llysgennad i Ddatblygu Golff Cymru.           

Tra oedd yn gwasanaethu yn Afghanistan, gyda'r Gwarchodlu Cymreig, cafod ei gerbyd ei chwythu i fyny. Deffrodd mewn ysbyty yn Birmingham wedi dioddef yn gorffodol o'r ffrwydrad. Er bod ei iechyd corfforol wedi gwella yn ystod y misoedd i ddod, arhosodd creithiau meddyliol y profiad am lawer mwy o amser.

Heddiw, mae'n defnyddio stori ei siwrnai bersonol a'i frwydr yn erbyn Anhwylder Straen Ôl-drawmatig i ysbrydoli a newid bywydau pobl eraill.  

Mae'n talu teyrnged i'r gamp mae'n ei charu erbyn hyn - golff - am wella cyflwr ei les.

Yn ystod ei driniaeth am Anhwylder Straen Ôl-drawmatig, roedd cyfarfyddiad annisgwyl yn anogaeth i Stewart roi cynnig ar golff.           

Nid yw wedi edrych yn ôl ers hynny.

Mae'n aelod balch o Glwb Golff y Rhyl a'r lleoliad y mae Stewart fwyaf cartrefol ynddo yw'n taro pêl ar y cwrs golff, gan ledaenu'r gair bod golff yn agored i bawb - heb ystyried anabledd neu gefndir. 

Dywedodd Hannah McCallister o Undeb Golff Cymru: "Mae Stewart yn gymeriad ysbrydoledig gyda stori i'w dweud. Mae ei frwdfrydedd dros golff yn ddidwyll. Pan mae'n dechrau siarad am sut mae golff wedi ei helpu ar ôl cael anafiadau difrifol ac wedi cyfnodau anodd yn gwasanaethu yn y fyddin yn Afghanistan, mae pawb yn gwrando.

"Rydyn ni'n hynod falch ei fod wedi cytuno i fod yn llysgennad dros Ddatblygu Golff Cymru, gan rannu ei stori a'i frwdfrydedd ac ysbrydoli pobl i ddechrau chwarae'r gêm fendigedig yma. Mae Stewart yn fodel rôl eithriadol ac mae'n cael effaith fawr. Mae'n arwr chwaraeon yn sicr yn ein barn ni."

Mae ei waith yn hybu chwaraeon, ei onestrwydd yn rhannu ei drawma personol a'i frwdfryded heintus yn ei wneud yn wir Arwr Chwaraeon. Da iawn Stewart, #ArwrChwaraeon 

 

Ebrill

Anne Ellis OBE

 Anne 3

Angerddol, ymroddedig, gonest … dim ond ychydig eiriau a ddefnyddir i ddisgrifio Arwr Chwaraeon mis Ebrill, Anne Ellis OBE. Yn wyneb cyfarwydd i lawer, mae Anne wedi cael effaith enfawr ar y byd chwaraeon yn ystod ei hoes.           

Mae'n flwyddyn i fynd heddiw tan Gemau Cymanwlad 2018 ar yr Arfordir Aur ac arwr mis Ebrill yw Llywydd uchel ei pharch Tîm Cymru sy'n edrych ymlaen yn awr at efelychu'r llwyddiant a welodd hi yn y Gemau diwethaf yn Glasgow wrth i Gymru dorri sawl record.

Gyda chwaraeon wrth galon popeth mae'n ei wneud, dechreuodd cyfraniad Anne at chwaraeon yn y byd Hoci.                 

Bu'n gapten ar Gymru 138 o weithiau, 14 gwaith i Brydain Fawr ac yn gapten Tîm Hoci Merched Cymru a Phrydain Fawr. Pan ddaeth ei gyrfa'n chwarae i ben, trodd Anne at hyfforddi Cymru a Phrydain Fawr a gwasanaethodd fel Llywydd Hoci Cymru am ugain mlynedd - cyfnod nodedig iawn.   

Wrth iddi gyhoeddi ei hymddeoliad yng Nghyfarfod Cyffredinol Blynyddol Hoci Cymru yr haf diwethaf, dywedodd un a chwaraeodd gyda hi dros Gymru a Phrydain Fawr, Sheila Morrow: "Rydw i eto i ddod o hyd i rywun sydd â gair drwg i ddweud am Anne, sy'n dangos pa mor uchel ei pharch yw hi." Dyma grynhoi'r farn amdani'n berffaith.

Dydi Anne ddim yn un am roi ei thraed i fyny a nawr mae'n treulio ei hamser fel Cadeirydd 'Tîm Hoci Spartans' Dinas Abertawe ac yn gwirfoddoli yn y caffi yn y cae bob penwythnos bron.

Cafodd ei chydnabod am ei gwasanaethau i Hoci Cymru a Phrydain gydag MBE a derbyniodd OBE yn 2005 am ei gwasanaethau i chwaraeon Cymru. Mae Anne yn adnabyddus yn fyd-eang am ei hangerdd a'i chyflawniadau chwaraeon. Mae wedi ennill llu o wobrau nodedig, gan gynnwys cael ei chyflwyno i Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru. Mae ei rhestr o apwyntiadau chwaraeon yn y gorffennol yn helaeth ac maent yn cynnwys Cadeirydd Cymdeithas Chwaraeon Cymru, Is Gadeirydd Chwaraeon Cymru, Chef de Mission Tîm Cymru ym Melbourne 2006 a Llywydd WWHA (Cymdeithas Hoci Merched Cymru).          

Mae ei hysbrydoliaeth a'i dylanwad mewn hoci ac yn y byd chwaraeon yng Nghymru'n golygu bod Anne yn llawn haeddu cael ei galw'n Arwr Chwaraeon!

 

Mawrth

Karen Gibbins

Clwb Beicio Action Bikes  

Pic 2

Mae chwaraeon cymunedol yn ffynnu diolch i angerdd ei wirfoddolwyr. Mae ein Chwedl ar gyfer mis Mawrth, Karen Gibbins, yn wirfoddolwr o'r fath. Oherwydd ei hymrwymiad aruthrol i ddatblygu beicio merched yn ei chymuned, cafodd wobr Gwirfoddolwr y Flwyddyn yng Ngwobrau Chwaraeon Cymunedol Abertawe y mis yma.

Penderfynodd Karen, sy'n llyfrgellydd o Birchgrove yn Abertawe, ddechrau beicio 2 flynedd yn ôl. Yn 2016, penderfynodd sefydlu Clwb Merched fel rhan o Glwb Beicio Action Bikes ac mae wedi chwarae rhan allweddol mewn sicrhau cyllid y Loteri i helpu ei chlwb i dyfu.       

Gyda mwy na 100 o ferched wedi cael eu hannog i godi oddi ar y soffa a beicio 40 milltir dros gyfnod o 10 wythnos, mae wedi bod yn llwyddiant enfawr, diolch i'w gwaith caled a'i chymhelliant hi.

Hefyd sefydlodd Her Beicio Merched Abertawe 2016 i annog merched yn Abertawe i ddechrau cymryd rhan yn y gamp ac mae'n mynd â 30+ o feicwyr allan bob wythnos drwy gydol y gaeaf fel Hyrwyddwr Breeze.

Mae Karen, hyfforddwr Beicio Breeze Lefel 1 a 2, yn gwybod am y manteision corfforol a meddyliol sydd i'w cael o feicio ac o chwaraeon yn gyffredinol. Mae wedi gwirfoddoli ei hamser i helpu eraill i ddysgu mwy am feicio ffordd a chymryd rhan mewn cystadlaethau.

Mae'n cymryd rhan mewn digwyddiadau ei hun, gan gynnwys beicio o Baris i Amsterdam ar gyfer cronfa Paul Popham, sy'n helpu cleifion arennol ledled Cymru i gael gwell ansawdd bywyd. Hefyd cymerodd ran yn y Daith Feicio i'r Somme a ymddangosodd ar BBC Countryfile ar Sul y Cofio y llynedd.         

Dywedodd Georgina Harper, Rheolwr Datblygu Cenedlaethol gyda Beicio Cymru: "Mae beicio merched yn parhau i dyfu fel rhan o'n prosiect ni, SheCycles Wales, gan estyn allan at ferched ledled Cymru a'u cael i fynd ar gefn beic. Mae Karen yn llysgennad gwych i feicio merched, gan arwain teithiau beicio fel Hyrwyddwr Breeze ac annog merched i fynd â'u beicio ymhellach gyda'i chlwb lleol, Chlwb Beicio Action Bikes, yn Abertawe. Mae Karen yn un o lawer o ferched sy'n ysbrydoli mwy o ferched i feicio yng Nghymru."

Mae gwirfoddolwyr fel Karen yn helpu merched eraill i ddod yn heini a dod o hyd i gamp maen nhw wrth eu bodd â hi. Da iawn Karen #YouSportLegend

 

Chwefror 2017

Vicki Randall

Vicki Netball

Mewn mis chwedlonol i bêl-rwyd yng Nghymru, mae'n addas fod Vicky Randall, sy'n gwirfoddoli fel hyfforddwraig pêl-rwyd, yn cael ein gwobr Chwedl am fis Chwefror.

Mae Vicky, athrawes addysg gorfforol o Gwmbrân, yn treulio llawer o'i hamser hamdden yn hyfforddi pêl-rwyd yn Nhorfaen yn ogystal â rhedeg tîm pêl-droed merched - un arall o'r campau sy'n mynd â'i bryd.

Ei gwaith caled a'i hymroddiad o fewn ei chymuned a ddaeth a gwobr Arwr Tawel (Unsung Hero) Chwaraeon BBC Cymru iddi yn 2016.

Pan sefydlodd Vicky Glwb Pêl-rwyd Ieuenctid Cwmbrân yn 2009, dim ond pump o ferched oedd yno. Erbyn hyn mae wedi tyfu i 230 o aelodau mewn 14 tîm, yn ogystal â sesiwn crotesi i ferched mor ifanc â blwydd oed.

Mae Vicky hefyd yn rhedeg Clwb Pêl-rwyd Rhisga, gan reoli pob un o'u pump o dimoedd yng Nghynghrair De Ddwyrain Cymru.

Ar ôl anafu ei phen-glin a chael naw llawdriniaeth, bu raid iddi roi'r gorau i chwarae pêl-rwyd a phêl-droed ei hun. Dyma pryd y trodd hi at hyfforddi ac mae hyd yn oed wedi cael ei gweld yn troi fyny ar faglau neu mewn cadair olwyn yn hytrach na cholli sesiwn.

Sefydlodd Vicky dîm pêl-droed Merched Celtaidd Cwmbrân yn 2012, gan eu harwain i ddyrchafiad i Uwch Gynghrair Cymru ddim ond dwy flynedd yn ddiweddarach. Dechreuodd hefyd ail dim i annog mwy o ferched i gymryd rhan yn y gamp.

Yn nodweddiadol mae Vicky yn treulio pedair gyda'r nos yr wythnos yn hyfforddi chwaraeon ar ôl ei gwaith, yn ogystal â'i phenwythnosau, gyda gornestau pêl-rwyd ar ddydd Sadwrn a phêl-droed ar ddydd Sul.

Dywedodd Ann Daley o Bont-y-pŵl, sydd â'i merch yn chwarae pêl-rwyd gydag Ieuenctid Cwmbrân: "Mae Vicky wedi rhoi cymaint i gynifer, gan wirfoddoli ei holl amser rhydd. Mae wedi caek effaith enfawr wrth godi lefelau cyfranogi mewn chwaraeon ar gyfer genethod a menywod yn ne ddwyrain Cymru."

Yn allweddol yn nhwf pêl-rwyd a phêl-droed ar lawr gwlad merched mae Vicky'n llwyr haeddu cael ei galw'n Chwedl, yn #YouSportLegend.

 

Chwedl Ionawr 2017

Ali Abdi

Criced Tu Hwnt i Ffiniau

Ali Abdi

Mae Ali Abdi yn ffigur brwdfrydig a charismatig yng nghymuned Grangetown yng Nghaerdydd, a'i frwdfrydedd yw un o'r prif resymau pam fod y rhaglen Criced Tu Hwnt i Ffiniau / Cricket Beyond Boundaries wedi bod mor llwyddiannus. Mae ei wybodaeth am y gymuned DLlE wedi bod yn allweddol o ran gweithio gyda grŵp targed y prosiect; ieuenctid 13 i 25 oed, ac mae wedi galluogi cyflwyno clybiau criced dros dro ledled Caerdydd, yn targedu ardaloedd nad ydynt yn cael eu cysylltu â chriced prif ffrwd fel rheol.

Yn cael ei chyllido gan y rhaglen  Galw Am Weithredu  a lansiwyd gan Chwaraeon Cymru - a chyllid gan y Loteri Genedlaethol - i helpu i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb drwy ddefnyddio chwaraeon i oresgyn rhwystrau diwylliannol ac economaidd rhwng cymunedau, mae'r rhaglen wedi bod yn gatalydd i ddau o brosiectau DLlE eraill yng Nghasnewydd ac Abertawe. Mae ei llwyddiant wedi cael ei gydnabod drwy ennill gwobrau anrhydeddus ECB, sef gwobr amrywiaeth ECB yn benodol

Mae Mark Frost, Rheolwr Cymunedau a Datblygiad Criced Morgannwg, yn frwd ei ganmoliaeth o Ali a'r prosiect: "Rydyn ni wedi bod wrth ein bodd gyda'n prosiect cried DLlE, yn enwedig gan ei fod wedi denu bechgyn a merched i chwarae criced yn rheolaidd. Mae Ali wedi bod yn ased rhagorol yn ein dull ni o rwydweithio a chysylltu â gwahanol grwpiau cymunedol, gan ddangos dealltwriaeth o wahanol ethnigrwydd a sut i gynnal gweithgarwch gan ddefnyddio gwirfoddolwyr lleol." 

Mae Ali wir yn chwedl chwaraeon cymunedol yng Nghymru. Oherwydd ei waith caled, mae llawer o bobl ifanc wedi cael cyfle i chwarae criced, pobl ifanc na fyddai wedi gwneud hynny'n flaenorol, ac mae wedi creu rhwydwaith cynaliadwy o wirfoddolwyr i wneud yn siŵr bod y prosiect yn profi twf a llwyddiant parhaus. 

Dywedodd Uwch Swyddog gyda Chwaraeon Cymru, Susie Osbourne: "Mae'r prosiect Criced Tu Hwnt i Ffiniau wedi mynd o nerth i nerth gyda chyfranogiad cynyddol drwy gyfrwng sesiynau dan do dros y gaeaf a mwy o ferched yn cymryd rhan. Mae brwdfrydedd diflino Ali wrth arwain y prosiect wedi bod yn rhan enfawr o'i lwyddiant, ac felly hefyd ei gefnogaeth i wirfoddolwyr newydd yn y gymuned DLlE. Mae wir yn haeddu'r gydnabyddiaeth yma."

Hoffem ddweud diolch enfawr wrth Ali am ei ymrwymiad a'i ymroddiad a llongyfarchiadau ar fod yn chwedl mis Ionawr. #YouSportLegend #GwladGwlad.