Gosod Chwaraeon wrth Galon y Gymuned

Chwaraeon:

Ffitrwydd

Lleoliad:

Conwy

"Drwy gynnal y sesiynau'n lleol mae'n golygu 'mod i'n gallu cymryd rhan, mwynhau'r manteision iechyd a chyfarfod pobl eraill."  CyfranogwrFfit Hamdden Wledig             

Gyda 60% o'i dirlun yn dirlun gwledig ac, mewn rhai achosion, yn ynysig, does dim syndod bod rhaid i Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy feddwl y tu allan i'r bocs wrth ddarparu mynediad hawdd at gyfleoedd chwaraeon i bawb.                   

A dyma pam, ochr yn ochr â stadiymau a champfeydd chwaraeon modern a adeiladwyd i bwrpas, y mae neuaddau eglwys, ystafelloedd ysgol a chanolfannau cymunedol wedi dod yn rhan hanfodol o seilwaith chwaraeon yr ardal.           

Yn hytrach na gofyn i drigolion yr ardal deithio i gymryd rhan mewn chwaraeon, mae tîm Conwy wedi mynd â chwaraeon a gweithgarwch corfforol i galon cilfachau ac encilion cefn gwlad hardd Gogledd Cymru ac mae'n cael effaith fawr iawn ar y cymunedau lleol.          

Dywedodd y Swyddog Hamdden Wledig, Tim Ballam:

"5 mlynedd ar ôl cynnal cynllun peilot, rydyn ni nawr yn gweld 400 o gyfranogwyr rheolaidd yn ein sesiynau ni bob wythnos.

"Roedden ni'n gwybod bod llawer o bobl mewn cymunedau ledled Conwy nad oeddent, am sawl rheswm, yn teimlo'n gyfforddus yn cymryd rhan mewn cyfleoedd chwaraeon a hamdden yn ein canolfannau traddodiadol ni."

Dechreuodd y rhaglen gyda chymhorthfa'n esbonio pwysigrwydd bod yn egnïol fel rhan o ffordd o fyw iach. Yn dilyn y gymhorthfa, roedd y galw am opsiynau gweithgarwch corfforol mwy lleol yn uchel, felly aeth Tim a'r tîm yng Nghonwy ati i weithredu er mwyn llenwi'r bylchau.

Dyma Tim i esbonio:

"Drwy fynd allan a siarad gyda phobl yn y cymunedau, fe welson ni bod llawer o rwystrau'n atal pobl rhag cymryd rhan mewn chwaraeon a gweithgarwch corfforol - fe roeson ni gynllun ar waith i roi sylw i hynny.

"O fethu teithio oherwydd oedran, anabledd neu ddiffyg darpariaeth deithio, i fod eisiau cymryd rhan gyda siaradwyr Cymraeg eraill - fe gawson ni ddarlun yn fuan iawn o beth oedd angen ei gynnig.

"Roedd gennym ni 'ddyn ar y tir' a oedd yn gallu ein helpu ni i ffurfio perthnasoedd yn hwylus iawn gyda'r cymunedau, a oedd yn golygu ein bod ni'n gallu cynnig sesiynau a oedd yn bodloni'r galw a hefyd yn cynnig opsiwn mwy personol a 'chyfeillgar'. Fe wnaethon ni gynnig rhywbeth nad oedd angen magu hyder ar ei gyfer, fel y byddai dechrau mewn campfa newydd o bosib.      

"Nawr rydyn ni'n gweld y rhai na fyddai wedi teithio i'n canolfannau traddodiadol ni byth yn dod yn gyfranogwyr sydd wedi 'gwirioni' ochr yn ochr ag eraill sy'n mynychu ac yn dal ati i fynd i'w clwb neu eu campfa arferol. Yn y ddau achos, mae'n braf gweld ein bod ni'n ateb diben."

Mae rhaglen ffitrwydd gwledig Ffit Conwy'n cael ei gweithredu erbyn hyn drwy gyfrwng cynllun aelodaeth sy'n cynnig sesiynau fel beicio stiwdio, Pilates a bocasarfer mewn lleoliadau cymunedol amrywiol, gan gynnwys neuaddau eglwys, canolfannau cymunedol, neuaddau ysgol a chaeau chwarae.

Mae'r rhaglen wedi mynd o nerth i nerth, gan ategu darpariaeth rhaglenni eraill adran Chwaraeon a Hamdden Conwy, a hefyd clybiau a champfeydd preifat ledled y sir. Mae wedi estyn allan at drigolion yr ardaloedd gwledig ac yn fwy na dim ond lleoliad a hwylustod. I lawer, mae wrth galon eu cymunedau, gan gynnig ffordd o fyw fwy egnïol a chymdeithasol.                                        

 

Beth wnaethon nhw?

Mae Tim a'r tîm yng Nghonwy wedi rhoi cyngor doeth i ni ar gyfer sefydlu rhaglen allgymorth:           

 

1. Ymgynghori â'r Gymuned     

Y tu hwnt i gydnabod nad oedd cyfran dda o'r boblogaeth wledig yn cymryd rhan mewn cyfleoedd chwaraeon a gweithgarwch corfforol, aeth Tim a'r tîm ati i ddeall y cymunedau roeddent eisiau gweithio â nhw.                                  

Dyma Tim i esbonio

"Fe aethon ni ati i holi am eu diddordebau, gofyn ble fyddai'r sesiwn fwyaf hwylus iddyn nhw, pa mor hir ddylai'r sesiynau fod, pryd ddylid eu cynnal a'r niferoedd i'w disgwyl.

"Mae hyn wedi ein helpu ni i addasu'r ddarpariaeth i fodloni'r galw. Hefyd tynnodd sylw at yr angen am i ddosbarthiadau fod ar gael yn y Gymraeg - rhywbeth sydd wedi cyfrannu'n fawr at eu llwyddiant."

 

2. Cael Person Cyswllt yn eich cymunedau           

"Fe wnaethon ni ddefnyddio pobl a oedd yn adnabod ac yn byw ymhlith y cymunedau hyn fel rhan o'r prosiect ac roedd hynny o help gyda'r ymgynghoriad. Roedd hefyd yn golygu bod dod o hyd i leoliadau ychydig yn haws, gan fod y bobl hyn yn gwybod yn aml pwy yn y gymuned oedd yn gyfrifol am logi neuaddau a chanolfannau."

Roedd cael person ar y tir yn help hefyd gyda hyrwyddo'r ddarpariaeth drwy dafod lleferydd - rhywbeth y mae sesiynau ffitrwydd gwledig Ffit wedi dibynnu arno.

 

3. Talu eich Costau

Cafodd Tim a'r tîm gyllid y Loteri Genedlaethol drwy Chwaraeon Cymru i gefnogi sefydlu'r prosiect, ochr yn ochr â buddsoddiad gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy. Fodd bynnag, erbyn hyn, maent yn eu cyllido eu hunain ac yn gwbl hunangynhaliol.

Y gyfrinach y tu ôl i hyn, yn syml, yw eu bod wedi gwneud yn siŵr eu bod yn talu eu costau o'r dechrau un. Meddai Tim:

"Drwy gynnig sesiynau mewn blociau o 6 wythnos a gofyn am daliad ymlaen llaw, rydyn ni'n gallu sicrhau bod y costau'n cael eu talu am y cyfnod y cytunwyd arno, dim ots am ffactorau allanol.

"Rydyn ni'n cadw'r prisiau mor fforddiadwy â phosib ond eto'n sicrhau ein bod ni'n gallu talu costau'r lleoliad, ffi'r hyfforddwr, ac ati."

 

4.Rhoi sylw i'r bylchau - Peidio â chystadlu yn erbyn darpariaethau eraill

Roedd rhaid i brosiect gwledig Ffit sicrhau nad oedd yn tynnu pobl o ddarpariaeth a oedd yn bodoli eisoes. Trodd hyn i weithio o'i blaid. Gan gadw at y briff hwn, canolbwyntiodd Tim a'i dîm ar ddarparu cyfleoedd i'r rhai nad oeddent yn cymryd rhan eisoes - gan gynnig darpariaeth unigryw i'r grŵp yma.                              

Hefyd fe welsant fod gweithio gyda darparwyr preifat yn ei gwneud yn haws iddynt lenwi bylchau.     

 

5. Sicrhau bod y galw'n bodoli a chanolbwyntio ymdrechion ble mae eu hangen fwyaf

Fel rhan o'r ymgynghoriadau cychwynnol, llwyddodd tîm Conwy i wneud yn siŵr bod y cynigion yn cyfateb i anghenion y gymuned. Hefyd roedd posib iddynt weld pa grwpiau fyddai'n elwa fwyaf o'r ddarpariaeth a chanolbwyntio eu hymdrechion ar hynny.    

Dywedodd Tim:

"Fe wnaethon ni benderfynu targedu merched ifanc gan mai dyma ble'r oedd yr angen mwyaf. Roedd ein gwaith hyrwyddo ar y cyfryngau cymdeithasol yn bennaf, ac roedd honno'n ffordd dda o gyrraedd y grŵp yma. Fe wnaethon ni lunio ein sesiynau i fod yn addas i'r grŵp ac ystyried amseroedd hwylus iddyn nhw."

 

Cynnwys cysylltiedig

Cyllid

Os oes gennych chi syniad ar gyfer prosiect a fyddai'n gallu helpu grwpiau tebyg, edrychwch ar ein tudalennau cyllido i weld sut gallwn ni helpu.

Tudalennau cyllido