Arolwg ar Chwaraeon Ysgol: Sut y gwnaethom ni hyn y tro diwethaf a pham y byddwn yn ei wneud eto

Chwaraeon:

Aml-chwaraeon

Lleoliad:

Bro Morgannwg

Fe all  ymgymryd â'r Arolwg ar Chwaraeon Ysgol fod yn dasg hynod anodd i ysgolion ac awdurdodau lleol, felly yma rydyn ni wedi gofyn i Gydlynydd Pobl Ifanc Egnïol Bro Morgannwg,  Ben Williams rannu ei brofiadau a'r hyn a ddysgodd trwy'r broses yn 2013.

Ben Williams, Cydlynydd Pobl Ifanc Egnïol, Cyngor Bro Morgannwg

 

Sut aethoch chi ati i ymgymryd ag Arolwg Chwaraeon Ysgol 2013?

Doedd gyda ni mo'r adnoddau staff i fynd yn gorfforol i ysgolion i'w cefnogi. Hefyd, roedden ni am i ysgolion werthfawrogi a pherchnogi'r broses.

Fe sefydlon ni grŵp llywio, anfon gwybodaeth at benaethiaid ysgolion a mynychu gwahanol gyfarfodydd i esbonio'r arolwg a'i werthu. Fe gyngion ni raffl gyda gwobr ariannol i ysgolion yn y Fro ar gyfer mynd i'r afael ag un o'r meysydd a godwyd yn yr adroddiad.

 

Beth wnaethoch chi unwaith yr oedd yr adroddiad ar waith?

I fod yn gymwys ar gyfer adroddiad Awdurdod Lleol, roedden ni angen croestoriad o ysgolion - e.e. ysgolion o wahanol  chwarteli Prydau Ysgol am Ddim. Gofynnodd y Grŵp Llywio i ysgolion penodol gymryd rhan. Roedden ni'n gallu gweld os oedden nhw wedi dechrau ar y broses ond nid os oedden nhw wedi ei bennu, felly fe fydden ni'n ffonio a dweud wrthyn nhw faint mwy o blant oedd eu hangen i fod yn gymwys ar gyfer adroddiad.

 

Pa gyngor fyddech chi'n ei roi i Awdurdodau Lleol eraill?

Bydd ysgolion yn cymryd rhan am wahanol resymau. Bydd rhai eisiau adroddiad penodol ar iechyd a lles, rhai ohonyn nhw eisiau cymharu eu hunain gydag ysgolion cyfagos a rhai eisiau ennill gwobr y raffl.

Fe wnaethon ni esbonio i ysgolion hefyd, os oedden nhw'n dadlau am adnodd neu ymyriad ychwanegol  y gall yr adroddiad roi tystiolaeth i gryfhau eu cais. Ac efallai y gallen ni gynnig cefnogaeth.

 

Sut byddech chi'n cynghori ysgolion i gwblhau'r arolwg mor effeithlon ag sy'n bosib?

1. Mae pob ysgol yn wahanol, felly nid yr un ateb sy'n gweddu i bawb. Mae'n gallu dibynnu ar nifer o ffactorau - e.e. pa dechnoleg gwybodaeth a chyfathrebu sydd ar gael.

2. Mae'n hanfodol cael hyrwyddwr yn yr ysgol i gael staff arall i ymgysylltu

3. Mae angen i chi arolygu gwahanol grwpiau blwyddyn. Felly byddwch angen mwy nag un aelod o'r staff i'w yrru ymlaen

4. Mae'n bwysig fod ysgolion yn gwybod y gall yr arolwg fod yn hyblyg i weddu i'r ysgolion. Os ydych chi'n dymuno fe allwch arolygu un disgybl ar y tro. Neu os ydych mynnwch chi fe allwch arolygu dosbarth cyfan ar yr un pryd. Mae'r arolwg ar waith am dymor cyfan, felly fe allwch wneud y cyfan yn yr wythnos gyntaf, neu ei gadw tan yr wythnos olaf. Mae'n dibynnu beth sy'n gweithio orau i chi.

5. Mae yna gefnogaeth ar gael, felly ffoniwch dîm datblygu chwaraeon eich awdurdod lleol os oes angen.

 

Pam ei wneud e?

O'r blaen roedden ni'n casglu data rhaglen ar Chwaraeon y Ddraig a 5x60. Ond dyw hynna ddim ond yn dangos rhan o'r stori. Mae'r Arolwg ar Chwaraeon Ysgolion yn casglu data poblogaeth ehangach. 

Mae wedi caniatáu i ni seilio'n rhaglenni gwaith ar fuddsoddi mewn meysydd lle mae angen hynny. Mae popeth ydyn ni'n ei gynllunio nawr wedi'i seilio ar ddata cadarn. Nid mater yn unig o beth ydyn ni'n feddwl ddylen ni fod yn ei wneud ar gyfer plant ym Mro Morgannwg. Mae gyda ni dystiolaeth yn sail i'n barn.

 

Beth sydd wedi newid ers yr arolwg?

Mae'r ffordd ydyn ni'n mynd ati ac yn ymateb i waith yn wahanol  - yn enwedig mewn ysgolion cynradd. Rydyn ni'n dadansoddi adroddiadau ysgolion, yn neilltuo meysydd lle gallwn ni wneud y gwahaniaeth mwyaf ac yn teilwrio ymyriadau.

Er enghraifft, rydyn ni wedi edrych ar y pum ysgol isaf o ran cyfranogi ac wedi cyflwyno rhaglen Arweinyddiaeth yr Ifanc. Bydd nifer o arweinwyr ifanc yn cael eu hyfforddi i ar gyfer cynnal clybiau amser cinio, gweithredu fel modelau rôl ac annog plant i gymryd rhan. Rydyn ni'n credu y bydd hyn yn helpu i gael mwy o gyfranogi ac mae'n enghraifft dda o sut ydyn ni'n defnyddio dealltwriaeth sy'n dod o'r Arolwg Chwaraeon Ysgol.

Yn y Newyddion

Arolwg ar Chwaraeon Ysgol

Cynnwys cysylltiedig

Arolwg ar Chwaraeon Ysgol

I gael rhagor o wybodaeth am sut mae cymryd rhan yn arolwg 2015, ewch i dudalen yr
Arolwg ar Chwaraeon Ysgol