Arolwg ar Chwaraeon Ysgol: Rhoi Llais i Bobl Ifanc Cymru

Chwaraeon:

Aml-chwaraeon

Lleoliad:

Sir Fynwy

Torrodd Arolwg ar Chwaraeon Ysgol  2013 sawl record o ran y niferoedd anferth o farnau pobl ifanc y llwyddodd i'w casglu.

 

Mae'r llais torfol wedi bod yn hynod ddylanwadol o ran polisïau cenedlaethol a gwneud penderfyniadau, ond yr hyn sydd efallai hyd yn oed yn fwy calonogol yw'r ffordd y gwthiwyd y cwch i'r dŵr ar gyfer gwneud penderfyniadau yn lleol.

 

Mae cynghorau chwaraeon wedi ymddangos ar hyd a lled y wlad ac maen nhw'n rhoi llais parhaus  i ddisgyblion ynglŷn â'r math o chwaraeon a gweithgareddau y maen nhw'n cymryd rhan ynddynt, sydd yn ei dro yn arwain at blant mwy hyderus, mwy egnïol a hapusach.

Sarah Burbidge, Ysgol Gynradd Drenewydd Gelli-farch

Mae athrawes ysgol gynradd yn Sir Fynwy yn dweud fod chwaraeon yn byrlymu yn ei hysgol - a hynny oherwydd iddyn nhw greu Cyngor Chwaraeon Ysgol.

Mae wedi gwneud cymaint o argraff - gan wella lles, hyder a lefelau ymarfer corff - fel bod  Sarah Burbidge o Ysgol Gynradd Drenewydd Gelli-farch bellach yn annog ysgolion eraill i ddilyn eu hesiampl.

Roedd hi'n cwblhau'r Arolwg ar Chwaraeon Ysgol Chwaraeon Cymru yn ôl yn 2013 ac un o'r cwestiynau a ofynnwyd oedd a oedd gennym Gyngor Chwaraeon Ysgol, a meddyliais, "Na, does gyda ni ddim. Pam lai?

"Fe siaradon ni â'r Pennaeth a'r Llywodraethwyr ac esbonio'r effaith y byddai'n ei gael ar les y disgyblion, ac wedi hynny, bant â ni. Mae wedi bod yn wirioneddol wych ac wedi gwneud mwy o argraff nag allwn i fod wedi'i ddychmygu.

"Y newid mwyaf oedd inni roi llawer mwy o bwys ar lais y disgyblion. Fe fyddwn i'n erfyn ar bawb i gael Cyngor Chwaraeon. Mae wedi gwneud cymaint o wahaniaeth i'r mwynhad mae'r disgyblion yn ei gael o Addysg Gorfforol.

"Mae gan y Cyngor Chwaraeon erbyn hyn gyfrifoldeb i hybu chwaraeon yn ein hysgol. Maen nhw'n awgrymu digwyddiadau a chlybiau newydd ac yn gwrando ar awgrymiadau gan ddisgyblion."

Mae pethau syml fel gosod bwrdd awgrymiadau yn golygu fod gan ddisgyblion yn Drenewydd Gelli-farch bellach fwy o lais ym mha chwaraeon y maen nhw eisiau cymryd rhan:

"Mae dawns yn rhan o'r cwricwlwm a dyw'r bechgyn ddim yn frwd iawn. Ond eleni maen nhw wedi gofyn am gael gwneud dawns thematigPirates of the Caribbean. Rydyn ni bob amser yn gwneud ein gorau i roi lle i'w syniadau nhw."

Mae gan y plant hefyd gyfle i ennill tystysgrifau bob wythnos: "am waith tîm, cydweithio, y math hwnnw o beth."

Mae'r Cyfnod Sylfaen eleni wedi mwynhau sesiynau blasu amser cinio mewn rygbi a dodgeball: "Maen nhw wrth eu boddau'n dysgu sgiliau newydd!" medd Sarah.

"Mae plant y Cyngor Chwaraeon yn arwain sesiynau'r Cyfnod Sylfaen a hefyd yn dysgu sgiliau newydd mewn addysgu ac arweinyddiaeth. Maen nhw wedi tyfu o ran eu hyder."

"Rydyn ni hefyd wedi dechrau clybiau tenis bwrdd ac athletau. Mae hyn i gyd wedi digwydd oherwydd yr arolwg a'r sylweddoliad ein bod ni angen grŵp ffocws i hyrwyddo chwaraeon. Mae yna Eco Bwyllgor er enghraifft, ond doedd yna ddim grŵp yn hyrwyddo chwaraeon a chynnig syniadau."

Mae'r ysgol yn rhoi pwyslais sylweddol ar iechyd a lles. Ac mae Sarah'n dweud fod dosgyblion yn gwneud llawer mwy o ymarfer:

"Roedden ni wedi'n synnu wrth weld yn y canlyniadau fod nifer sylweddol o blant oedd ddim yn gysurus wrth wneud addysg gorfforol. Felly mae hynny'n un peth mawr yr ydyn ni wedi rhoi sylw iddo. Bydd yn ddiddorol gweld canlyniadau hynny yn yr arolwg nesaf.

"Mae agwedd Blwyddyn 6 tuag at addysg gorfforol wedi gwella'n sylweddol er pan maen nhw'n cymryd rhan mewn gwneud rhai o'r penderfyniadau. Maen nhw i'w gweld yn llawer hapusach a mwy cysurus yn ystod sesiynau addysg gorfforol ac mae'n hynny'n amlwg yn bwysig iawn i ni."

Dywed Sarah mai i'r arolwg y mae'r diolch am wneud yn siŵr fod llais y disgyblion yn cael ei glywed: "Maen nhw wedi gallu gwneud penderfyniadau ac ymgysylltu mewn gweithgareddau na fyddai'n bosib o'r blaen. Mae'r arolwg yn tynnu sylw at bethau nad oeddech chi'n ymwybodol ohonyn nhw cyn hynny. Yn y pen draw, fel athrawon, ein gwaith ni yw gwrando ar y plant a gwella'u profiadau gymaint ag sy'n bosib."

Bydd yr Arolwg ar Chwaraeon Ysgol 2015 yn ceisio sicrhau fod llais pobl ifanc yn dal i gael y lle blaenaf wrth wneud penderfyniadau. Er mwyn i hyn ddigwydd mae angen inni gael cymaint ag sy'n bosib o bobl ifanc i gymryd rhan yn yr arolwg.

 

Yn y Newyddion

Arolwg ar Chwaraeon Ysgol

Cynnwys cysylltiedig

Arolwg ar Chwaraeon Ysgol

I gael rhagor o wybodaeth am sut mae cymryd rhan yn arolwg 2015, ewch i dudalen yr
Arolwg ar Chwaraeon Ysgol