Strategaeth Chwaraeon Cymunedol – sylfaen o dystiolaeth

Rydym ni wedi cyhoeddi nifer o grynodebau ymchwil i gefnogi'r gwaith o ddatblygu a chyflwyno pum blaenoriaeth y Strategaeth Chwaraeon Cymunedol, a hefyd ein Strategaeth Tlodi Plant. Ar gyfer pob blaenoriaeth, mae'r crynodebau'n datgan y canlynol:

  • darganfyddiadau ymchwil allweddol - y rhesymeg dros y blaenoriaethau a'r galw i weithredu a geir yn y Strategaeth;
  • materion pellach i'r sector chwaraeon eu hystyried wrth fodloni'r blaenoriaethau; a
  • cwestiynau i'r sector eu hystyried ymhellach. Bydd tîm ymchwil Chwaraeon Cymru yn ymgymryd â nifer o brosiectau o dan y blaenoriaethau hyn yn ystod y misoedd sydd i ddod.                                               

Mae nifer o'r gweithiau ymchwil y cyfeirir atynt yn y crynodebau wedi cael eu comisiynu gan Chwaraeon Cymru. Gwelir y cyhoeddiadau hyn yn adran Cyhoeddiadau'r wefan.                    

Clybiau ffyniannus

Er mwyn cynyddu nifer eu haelodau, bydd rhaid i glybiau chwaraeon weithio gyda sylfaen ehangach o gyfranogwyr: mwy o ferched a genethod, mwy o bobl o raddau cymdeithasol 'is', mwy o bobl sy'n chwilio am gyfleoedd hamdden i gymryd rhan mewn chwaraeon, a mwy o gyfranogwyr y tu hwnt i'r mwyaf abl.

Yn y crynodeb ymchwil hwn, rydym yn edrych ar sut gall hyn fynd yn groes i nodau cyfredol y clybiau, ac yn datgan bod rhaid wrth gefnogaeth leol wedi'i chydlynu'n well os ydym ni am gyflawni ein dyhead o ddatblygu clybiau mwy, cryfach a ffyniannus.                                    

Penderfyniadau lleol

Pan maen nhw yn yr ysgol, mae'r rhan fwyaf o bobl ifanc yn mynegi galw am fwy o gyfleoedd i gymryd rhan mewn chwaraeon. Ond erbyn iddyn nhw dyfu i fod yn oedolion, bydd mwy na'u hanner wedi rhoi'r gorau i alw am chwaraeon o unrhyw fath. Os ydym ni am gyflawni ein dyhead o gael pob plentyn i wirioni ar chwaraeon am oes, ni fydd hyn yn ddigon i fodloni'r galw presennol. 

Rydym yn dadlau yn y crynodeb ymchwil hwn mai dim ond drwy ddatganoli strwythurau chwaraeon Cymru y gallwn ni gyflawni ein dyhead o gael pob plentyn wedi gwirioni ar chwaraeon am oes, a thrwy fynd â'r gwaith o wneud penderfyniadau'n nes at y cymunedau amrywiol, a meithrin dyhead i gymryd rhan mewn chwaraeon ymhlith pawb yng Nghymru.     

Addysg safonol

Yn y crynodeb hwn, rydym yn datgan her i'r sector chwaraeon yng Nghymru wrth i ni geisio cael pob plentyn i wirioni ar chwaraeon am oes. Gan ddefnyddio'r data o'r arolwg diweddar, sefArolwg 2011 ar Chwaraeon Ysgol,rydym yn dangos bod y mwynhad a geir o Addysg Gorfforol (AG) a chwaraeon ysgol yn dirywio wrth i bobl ifanc symud i'r ysgol uwchradd, yn enwedig ymhlith y merched, ac o ganlyniad ceir gostyngiad yn y cyfraddau cymryd rhan. Yn y cyfamser, cred y rhan fwyaf o athrawon bod angen ymroi mwy o amser i AG er mwyn darparu'r addysg safonol sy'n ofynnol.                 

Gweithlu ymroddedig

Rydym yn gwybod bod gwirfoddolwyr yn allweddol i lwyddiant parhaus chwaraeon Cymru. Mae'r her o recriwtio'r gweithlu rydym ni ei angen i gyflawni amcanion yStrategaeth Chwaraeon Cymunedolyn un anodd, er hynny. Yn y crynodeb hwn, rydym yn dangos bod y gweithlu presennol yn cael ei reoli ar bob lefel gan ddynion, bod rhaid i chwaraeon fod yn fwy rhagweithiol o ran estyn allan at wirfoddolwyr posibl a bod angen gweithlu gyda gwell ffocws ar gwsmeriaid er mwyn diwallu anghenion y cyfranogwyr.    

Cyfleusterau priodol  

Mae cyfleusterau yn elfen allweddol o ysbrydoli cyfranogwyr a chreu cyfleoedd i gymryd rhan mewn chwaraeon. Yn gyffredinol, mae gan Gymru ystod dda o ddarpariaeth o ran cyfleusterau adeiledig, a rhwydwaith rhagorol o gyfleusterau cenedlaethol a rhanbarthol, yn ogystal â chyfleusterau naturiol gwych ar gyfer chwaraeon. Fodd bynnag, mae nifer o gyfleusterau'n tynnu at ddiwedd eu hoes ac nid ydynt yn bodloni disgwyliadau'r defnyddwyr.

Mae'r crynodeb ymchwil hwn yn datgan goblygiadau hyn i gyllidebau awdurdodau lleol sydd o dan bwysau, sut mae awdurdodau'n ceisio rheoli eu cyfleusterau a'r angen am well rhaglennu a chyfleusterau cryfach i gefnogi clybiau chwaraeon.              

Tlodi plant

Mae'r crynodeb ymchwil hwn yn dangos bodtlodi o ran dyheadauyn bodoli ymhlith pobl ifanc mewn cymunedau difreintiedig. Nid yn unig maen nhw'n llai tebygol o gymryd rhan mewn chwaraeon (yn arbennig mewn clybiau chwaraeon), ond hefyd maen nhw'n llai tebygol o fynegi galw am y rhan fwyaf o chwaraeon ac yn llai tebygol o fod â phobl o'u hamgylch sy'n cymryd rhan mewn chwaraeon.

Tystiolaeth i gefnogi'r Strategaeth Gymunedol ar gyfer Chwaraeon

Fis Rhagfyr 2011, comisiynodd Chwaraeon Cymru ymarfer ymgynghori i randdeiliaid i edrych ar y pum maes blaenoriaeth allweddol a gafodd eu datgan yn y strategaeth ddrafft. Gwnaed y gwaith hwn gan Brightpurpose Consulting, i ategu'r gweithgarwch ymgynghori ehangach a wneir gan Chwaraeon Cymru.

Hefyd yn yr ymarfer ymgynghori roedd cyfres o grwpiau ffocws i edrych ar y materion y mae clybiau a gwirfoddolwyr chwaraeon yn eu hwynebu wrth ddatblygu a chynnal clybiau chwaraeon ledled Cymru.